Ιστορικό Μεταλλείων

Η εξόρυξη χρωμίτη αποτέλεσε μία από τις παλαιότερες και μακροβιότερες (1870-1991) μεταλλευτικές δραστηριότητες στη σύγχρονη Ελλάδα. Τα μεγαλύτερα κοιτάσματα μεταλλουργικού τύπου χρωμίτη, που έτυχαν εκμετάλλευσης, είναι αυτά του ορεινού συγκροτήματος του Βούρινου (Ν. Κοζάνης, Δ. Μακεδονία).

 

Ακολουθεί συνοπτική αναφορά για την εκμετάλλευση του χρωμίτη σύμφωνα με αρχειακό υλικό του Πολιτιστικού Συλλόγου Χρωμίου.

 

• Η εκμετάλλευση ξεκινά στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, επί τουρκοκρατίας, με Εβραίους μεταλλοβιομήχανους και μεταφορά του προϊόντος με μουλάρια στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αμυνταίου (Εύροβιτς), για εξαγωγή στη Γερμανία.

 

• Το 1935 συνεχίζεται από την εταιρία «Παπασωτηρίου» με σημαντική εξορυκτική δραστηριότητα και εργοταξιακές εγκαταστάσεις, με γραφεία στο χωριό Χρώμιο.

 

• Το 1941-44 οι Γερμανοί κατακτητές λεηλάτησαν στοές εξόρυξης στον Μπούρινο και στον Βοϊδόλακκα, με ξύλινες παράγκες – αποθήκες στα ισιώματα του χωριού Χρωμίου.

 

• Το 1954-56 έγινε κατασκευή εργοστασίου – πλυντηρίου για τον εμπλουτισμό του ορυκτού μεταλλεύματος στην τοποθεσία «Τσιαρίδα», σήμερα «πλυντήρια» 500 μέτρα νότια του οικισμού του Χρωμίου, από εταιρία του γνωστού μεταλλοβιομήχανου Μποδοσάκη. Επίσης, στην τοποθεσία «Σκούμτσια» 7 χιλιόμετρα νότια του οικισμού Χρωμίου κατασκευάστηκε παρόμοιο εργοστάσιο εμπλουτισμού από τον μεταλλοβιομήχανο Ηλιόπουλο με πλήθος στοών (γαλαρίες), γεωτρήσεων και μεταλλευτικών δρόμων.

 

• Από το έτος 1974 έως το έτος 1992 έγιναν τεράστιες έρευνες από τις εταιρίες ΓΕΜΕΕ-ΕΤΒΑ (Γενική Εταιρία Μεταλλευτικών Ερευνών & Εκμεταλλεύσεων – Ελληνική Τράπεζα Βιομηχανικής Ανάπτυξης) και το ΙΓΜΕ (Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών) για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου.

 

• Το 1990 εγκαινιάζεται νέο εργοστάσιο εκμετάλλευσης και εμπλουτισμού στην τοποθεσία «Αγριάντζες» στα όρια Χρωμίου Κοζάνης – Βάρης Γρεβενών για να εκμεταλλευθεί την επιφανειακή εξόρυξη από την τοποθεσία «Ριζό» και την υπόγεια εκμετάλλευση της διαμπερούς στοάς « Ριζό- Κουρσούμια».

 

Επίσης, από το 1983 λειτούργησε η μεταλλουργική βιομηχανία ΕΛ.ΣΙ. ΑΕ στον Αλμυρό Βόλου για παραγωγή σιδηροχρωμίου. Το 1991 η παγκόσμια κρίση στην τιμή του χρωμίου οδήγησε στην αναστολή κάθε δραστηριότητας για εκμετάλλευση χρωμίτη στον ελλαδικό χώρο. Με δεδομένο ότι:

 

α. το χρώμιο είναι από τα βασικότερα μέταλλα για την παραγωγή κραμάτων ανοξείδωτου χάλυβα, με συνεχή αύξηση της ζήτησής του,

 

β. έχουν παραμείνει σημαντικά βεβαιωμένα αποθέματα μεταλλεύματος χρωμίου στην περιοχή Βούρινου και με την έρευνα μπορεί να αυξηθούν ακόμα περισσότερο,

 

γ. υπάρχουν εγκαταστάσεις προετοιμασίας και επεξεργασίας του μεταλλεύματος,

 

δ. οι οδηγίες της ΕΕ είναι προς την κατεύθυνση προώθησης ενός βιώσιμου εφοδιασμού με πρώτες ύλες από ευρωπαϊκές πηγές, υπάρχει η προοπτική επαναδραστηριοποίησης της μεταλλείας χρωμίου στη Β. Ελλάδα. Η παρούσα οικονομική κρίση αποτελεί ίσως μια τελευταία ευκαιρία για την αξιοποίηση γενικότερα των ορυκτών πρώτων υλών της χώρας, πάντοτε με σεβασμό προς το περιβάλλον.

 

Σήμερα, η εταιρεία ΕΛΛΗΜΕΤ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ Α.Ε., αποτελεί τον μεταλλειοκτήτη των Οριστικών Παραχωρήσεων περιοχής Κοζάνης-Γρεβενών. Έχει ξεκινήσει μεταλλευτική έρευνα, αρχικά για τις περιοχές Αετοράχες, Ριζό και Μουτσάρα, με στόχο την επέκταση και στις άλλες μεταλλευτικές θέσεις, όπως Κουρσούμια, Κερασίτσα, Βοϊδόλακκα, Κοκκινόδρομο, Ξερολίβαδο.

 

Ανάλογα με τον τύπο του κοιτάσματος και το βάθος εμφάνισής του, θα πραγματοποιείται και η αντίστοιχη εκμετάλλευση (επιφανειακή ή υπόγεια).